به گزارش بورس نما؛ مذاکرات سوئیس میان هیئتهای عالیرتبه ایران و ایالات متحده که با میانجیگری فعال قطر و پاکستان در تفرجگاه بورگناشتوک برگزار شد، در حالی به کار خود پایان داد که طرفین بر سر یک نقشه راه مشخص برای ۶۰ روز آینده توافق کردند. این دور از گفتوگوها که با هدف رسیدگی به تعهدات طرفین و کاهش تنشهای منطقهای انجام شد، محورهای کلیدی متعددی از جمله ثبات در لبنان، رفع محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای ایران را در بر گرفت. اعزام هیئت بلندپایه ایرانی به سرپرستی رئیس مجلس و حضور مقاماتی همچون وزیر امور خارجه و رئیس کل بانک مرکزی، نشاندهنده جدیت تهران در مطالبه حقوق خود و پیشبرد عملیاتی توافقات بود.
ابعاد سیاسی و نظامی در مذاکرات سوئیس
یکی از دستاوردهای مهم این نشست، تشکیل سازوکاری موسوم به «واحد مدیریت یا کنترل منازعه» بود. در جریان مذاکرات سوئیس، ایران موفق شد نقش رسمی خود را در معادلات امنیتی لبنان تثبیت کند؛ اقدامی که برخلاف تلاشهای ماههای اخیر واشنگتن برای حذف ایران از این عرصه صورت گرفت. بر اساس توافق حاصل شده، این واحد با حضور ایران، آمریکا و لبنان و با تسهیلگری میانجیها، وظیفه نظارت بر پایبندی به توقف درگیریها در تمامی جبههها را بر عهده خواهد داشت.
البته این روند در جریان مذاکرات سوئیس بدون چالش نبود. زمانی که هیئتهای مذاکرهکننده در حال رایزنی بودند، انتشار برخی اظهارات تهدیدآمیز از سوی رئیسجمهور آمریکا باعث ایجاد وقفه در جلسات شد. این اتفاق موجب شد هیئت ایرانی با اعلام عدم تمایل به ادامه گفتوگوهای مستقیم، روند را به سمت تبادل پیامهای غیرمستقیم تغییر دهد که در نهایت با تلاش میانجیها، مسیر دیپلماتیک تا رسیدن به نتایج مشخص ادامه یافت.
خروجیهای اقتصادی و رفع محدودیتهای نفتی در مذاکرات سوئیس
تمرکز اصلی تهران در مذاکرات سوئیس، اجرای بند ۱۳ یادداشت تفاهم بود که پیششرط آغاز هرگونه گفتوگوی نهایی محسوب میشود. بر اساس اطلاعات واصله، پیشرفتهای ملموسی در زمینه صدور مجوزهای دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) برای فروش نفت، پتروشیمی و مشتقات نفتی حاصل شده است. این معافیتها که قرار است به مدت ۶۰ روز معتبر باشند، به ایران اجازه میدهند تا فروش نفت خود را به صورت رسمی انجام داده و عواید آن را از طریق مجاری بانک مرکزی دریافت کند.
همچنین در حاشیه مذاکرات سوئیس، تفاهمنامهای برای آزادسازی بخشی از منابع ارزی بلوکهشده ایران امضا شد. وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر این موضوع، اعلام کردند که با اجرایی شدن این توافقات و کاهش فشارهای ناشی از تحریمهای دریایی، قدرت تأمین ارز کشور افزایش یافته و گامهای عملی برای بازگشت روند صادرات نفت به وضعیت عادی برداشته شده است.
آینده و نقشه راه ۶۰ روزه در مذاکرات سوئیس
پایان یافتن هیئت اصلی در مذاکرات سوئیس به معنای اتمام کار نیست؛ بلکه تیمهای فنی و کارشناسی دو طرف همچنان در بورگناشتوک مستقر هستند تا جزئیات اجرای تفاهمنامه را پیگیری کنند. نقشه راه ۶۰ روزهای که در این نشست تدوین شده، ستون فقرات اقدامات آتی است. ایران به صراحت اعلام کرده است که تا زمانی که بندهای مرتبط با آتشبس، رفع کامل محاصره دریایی، فروش آزادانه نفت و آزادسازی اموال محقق نشود، وارد مذاکرات هستهای نخواهد شد. در واقع، این دور از مذاکرات سوئیس، نه یک توافق نهایی، بلکه یک آزمون بزرگ برای سنجش اراده طرف مقابل در پایبندی به تعهدات عملیاتی و ایجاد بستری برای رسیدن به توافقات بزرگتر در ماههای پیشرو بود. اکنون نگاهها به نتایج فعالیت کارگروههای فنی و بازخوردهای اجرایی این تفاهم در بازارهای اقتصادی و جبهههای منطقهای دوخته شده است.
