به گزارش بورس نما؛ رصد آخرین وضعیت بازار نشان میدهد بهای فروش اسکناس آمریکایی در بازار غیررسمی به ۱۹۲ هزار تومان رسیده است. همزمان با این نرخگذاری، بهای دلار حواله ویژه واردکنندگان در محدوده ۱۵۲ هزار تومان دادوستد میشود که بررسی این دو رقم، از وجود یک فاصله قیمتی ۴۰ هزار تومانی میان دو نرخ حکایت دارد. این اختلاف قیمتی که معادل ۲۶ درصد برآورد میشود، مستقیماً بر فرآیندهای مالی بخش تجارت خارجی و تخصیص منابع ارزی سایه انداخته است.
پیشینه نوسانات شکاف ارز آزاد و نیما از ابتدای ۱۴۰۴
مطالعه رفتار بازار در بازه زمانی آغاز سال ۱۴۰۴ تاکنون نشاندهنده نوسانهای شدید در فاصله میان نرخهای رسمی و غیررسمی ارز است. در این دوره زمانی، بازارساز توانسته بود در بهترین حالت، اختلاف میان دو نرخ را به حداقل ۳ درصد کاهش دهد، درحالیکه در دورههای اوج نوسان، این فاصله سقف بی سابقه ۸۲ درصدی را نیز تجربه کرد. با وجود این، میانگین شکاف ارزی در این بازه حدود ۳۳ درصد ثبت شده است که رقم کنونی یعنی ۲۶ درصد، همچنان پایینتر از معدل بلندمدت آن قرار دارد.
با وجود کاهش نسبی این فاصله در مقایسه با میانگین تاریخی، شکاف ۲۶ درصدی فعلی کماکان به عنوان یکی از مهمترین محرکهای تصمیمگیری برای تجار و سیاستگذاران به شمار میرود. این متغیر اثرگذار نقشی کلیدی در تعیین هزینههای تمامشده کالاهای وارداتی و تنظیم تقاضا در سامانه تخصیص ارز ایفا میکند.
پیامدهای ماندگاری شکاف ارزی پس از پایان دوره ارز ترجیحی
در دوران تخصیص دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای تامین کالاهای اساسی، تحلیلگران معتقد بودند پایداری اختلاف میان نرخهای بازار و دولتی، جذابیت استفاده از ارزهای ارزانقیمت دولتی را افزایش میدهد و صف تقاضا برای واردات را طولانیتر میکند. هرچند که در آن زمان تعدیل این فاصله به معنای بازگشت آرامش به بازار قلمداد میشد.
اکنون با گذشت نیم سال از توقف کامل سیاست تخصیص ارز ترجیحی، ساختار چندنرخی بازار ارز همچنان حفظ شده و فاصله میان نرخ دلار حواله و بازار آزاد از میان نرفته است. تداوم این نوسانات و ماندگاری فاصله ۲۶ درصدی در شرایط فعلی، نشان میدهد که محرکهای تقاضا در بخش حواله همچنان فعال بوده و رفتارهای تجاری در بخش ثبت سفارش کماکان تحت تاثیر این شکاف ارزی هدایت میشوند.
