به گزارش بورس نما؛ کرادفاندینگ در بازار سرمایه در سالهای اخیر به یکی از مسیرهای مهم تأمین مالی برای کسبوکارها و صاحبان طرح تبدیل شده و آمارهای تازه فرابورس ایران نشان میدهد این ابزار توانسته جایگاه قابل توجهی در بازار مالی کشور به دست آورد. مدیرعامل فرابورس ایران اعلام کرده است که از زمان آغاز فعالیت رسمی این سازوکار تاکنون، ۲۳۶۲ طرح از سوی ۹۵۰ متقاضی منحصربهفرد از طریق سکوهای تأمین مالی جمعی موفق به جذب ۴۰ هزار و ۲۵۵ میلیارد تومان منابع شدهاند؛ رقمی که بیانگر رشد قابل توجه این ابزار در میان فعالان اقتصادی است.
محمدعلی شیرازی در نشست تخصصی توسعه تأمین مالی جمعی منطبق با شریعت اسلام در بازار سرمایه، با اشاره به ویژگیهای این سازوکار گفت کرادفاندینگ در بازار سرمایه بر پایه فعالیت و دارایی واقعی طراحی شده و از نظر ساختار قراردادی نیز با اصول شریعت اسلام انطباق دارد. به گفته او، در این شیوه از عقود معتبر شرعی، بهویژه عقد شراکت، استفاده میشود و پذیرش ریسک نیز در چارچوبی مشروع و متناسب انجام میگیرد. او تأکید کرد که این مدل تأمین مالی ماهیت ربوی ندارد و انتقال منفعت و دارایی در آن بهصورت واقعی صورت میگیرد.
کرادفاندینگ در بازار سرمایه چگونه شکل گرفت؟
مدیرعامل فرابورس در تشریح روند شکلگیری این ابزار توضیح داد که پایهگذاری کرادفاندینگ در بازار سرمایه از سال ۱۳۹۶ آغاز شد؛ زمانی که کارگروهی با حضور فرابورس، معاونت علمی و برخی دستگاههای اجرایی از جمله وزارتخانههای اقتصاد، کار و ارتباطات تشکیل شد. یک سال بعد، دستورالعمل مربوط به این حوزه در شورای عالی بورس به تصویب رسید و در نهایت در سال ۱۳۹۹ نخستین سکوی رسمی تأمین مالی جمعی مجوز فعالیت دریافت کرد.
به گفته شیرازی، طی سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ نیز مجموعهای از اقدامات اجرایی و مقرراتی برای توسعه این بازار انجام شده است. تصویب ضوابط مربوط به تأمین مالی جمعی ارزی، اتصال سامانه کرادفاندینگ به درگاه ملی مجوزها، تعیین ضوابط مربوط به سکوها و نهادهای مالی، تدوین مقررات افشا و انتشار اطلاعات و همچنین چارچوب فراخوانهای تبلیغاتی جذب منابع، از جمله مهمترین این اقدامات بودهاند.
آمار کرادفاندینگ در بازار سرمایه چه میگوید؟
آمارهای ارائهشده از سوی فرابورس نشان میدهد که تاکنون ۱۰۷ موافقت اصولی در این حوزه صادر شده است. از این میان، ۸۱ سکو موفق به دریافت مجوز فعالیت شدهاند که در حال حاضر ۷۴ سکو فعال هستند و مجوز ۷ سکوی دیگر به پایان رسیده است. این آمار نشان میدهد کرادفاندینگ در بازار سرمایه بهتدریج از مرحله آزمایشی عبور کرده و به یک ابزار عملیاتی در اکوسیستم مالی کشور تبدیل شده است.
شیرازی همچنین به عملکرد سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ اشاره کرد و گفت در فصل بهار امسال ۲۲۹ طرح از طریق این بستر تأمین مالی شدهاند که مجموع ارزش آنها به ۵۱۳۱ میلیارد تومان رسیده است. این ارقام در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از رشد ۵۵ درصدی تعداد طرحها و افزایش ۸۰ درصدی حجم تأمین مالی حکایت دارد؛ نشانهای روشن از شتاب گرفتن کرادفاندینگ در بازار سرمایه.
آینده کرادفاندینگ در بازار سرمایه
مدیرعامل فرابورس با اشاره به پراکندگی جغرافیایی طرحهای تأمین مالیشده گفت همه استانهای کشور از این ظرفیت استفاده کردهاند، اما تهران، یزد، اصفهان، خراسان رضوی و قم بیشترین سهم را از نظر حجم جذب منابع داشتهاند. این موضوع نشان میدهد کرادفاندینگ در بازار سرمایه دیگر به چند شهر محدود نیست و بهتدریج در سراسر کشور در حال گسترش است.
او همچنین از برنامههای توسعهای فرابورس در این حوزه خبر داد و گفت بازنگری در کارمزدها، عملیاتی کردن مدلهای مبتنی بر اهدا، پاداش و سهام، راهاندازی معاملات ثانویه گواهی شراکت، شناسایی هزینههای مالی متقاضیان بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی و همچنین اضافه شدن سایر عقود شرعی به ساختار فعلی، از مهمترین برنامههای پیشرو به شمار میرود.
در مجموع، آمارها و برنامههای اعلامشده نشان میدهد کرادفاندینگ در بازار سرمایه در حال تبدیل شدن به یکی از ابزارهای مهم برای تجهیز منابع، حمایت از کسبوکارها و متنوعسازی شیوههای تأمین مالی در اقتصاد ایران است؛ ابزاری که با توسعه زیرساختها و تکمیل مقررات، میتواند نقش پررنگتری در آینده بازار سرمایه ایفا کند.
