به گزارش بورس نما؛ تنگه هرمز در هفتههای اخیر بار دیگر به یکی از مهمترین نقاط تمرکز بازار جهانی انرژی تبدیل شده است. در حالی که برخی گزارشها از توقف کامل صادرات نفت در اردیبهشتماه سخن گفتهاند، بررسی دادههای بینالمللی مربوط به تردد کشتیها نشان میدهد عبور نفتکشها از این آبراه راهبردی هرگز به طور کامل متوقف نشده است. آمارهای منتشرشده از سوی مؤسسات رصد حملونقل دریایی نشان میدهد اگرچه تنشهای منطقهای و محدودیتهای امنیتی باعث کاهش قابل توجه تردد کشتیها شده، اما جریان انتقال نفت و فرآوردههای انرژی از تنگه هرمز همچنان ادامه داشته است.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب میشود و هرگونه اختلال در آن میتواند بازارهای جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد حتی در دورهای که فشارها و محدودیتهای دریایی افزایش یافته بود، مسیر عبور نفتکشها در تنگه هرمز به طور کامل بسته نشده است.
دادههای تردد در تنگه هرمز چه میگویند؟
بر اساس نموداری که مؤسسه تحقیقاتی BCA Research با استناد به دادههای حملونقل دریایی منتشر کرده، در تمامی روزهای ماه مه 2026 ـ که بخش عمده آن با اردیبهشتماه ۱۴۰۵ همزمان است ـ کشتیهای حامل انرژی همچنان از تنگه هرمز عبور کردهاند. این دادهها شامل نفتکشهای حامل نفت خام، کشتیهای حمل فرآوردههای نفتی و همچنین کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع (LNG) و گاز مایع (LPG) است.
بررسی این آمار نشان میدهد که در بسیاری از روزهای این ماه بین دو تا هفت نفتکش یا کشتی حامل انرژی از تنگه هرمز عبور کردهاند و در برخی روزها نیز تعداد ترددها بیشتر بوده است. این مسئله نشان میدهد که اگرچه فشارهای منطقهای و محدودیتهای امنیتی باعث کاهش محسوس رفتوآمد کشتیها شده، اما مسیر انتقال انرژی از این آبراه راهبردی کاملاً مسدود نشده است.
کاهش ترافیک در تنگه هرمز، اما نه توقف کامل
گزارشهای بینالمللی نشان میدهد در شرایط عادی روزانه حدود ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکنند، اما در دوره تنشهای اخیر این رقم به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. با این حال، دادههای ردیابی دریایی نشان میدهد که تردد کشتیهای حامل نفت و گاز حتی در سختترین شرایط نیز به صفر نرسیده است.
برخی گزارشها همچنین حاکی از آن است که بخشی از نفتکشها برای کاهش ریسکهای امنیتی یا دور زدن محدودیتها، با خاموش کردن سامانههای رهگیری یا با تدابیر ویژه امنیتی در این مسیر حرکت کردهاند. این موضوع باعث شده بخشی از ترددها در آمارهای عمومی کمتر دیده شود، اما شواهد موجود همچنان از تداوم حرکت نفتکشها در تنگه هرمز حکایت دارد.
افزایش تحرک نفتکشهای حامل نفت ایران
همزمان با این تحولات، دادههای رهگیری کشتیها از افزایش فعالیت برخی نفتکشهای حامل نفت ایران نیز خبر میدهد. بر اساس اطلاعات منتشر شده، حدود شش میلیون بشکه نفت خام ایران بر روی سه ابرنفتکش بارگیری شده و این کشتیها پس از عبور از مسیرهای منطقهای وارد آبراههای بینالمللی شدهاند.
گزارشها نشان میدهد مقصد اعلامشده این نفتکشها آبهای اطراف سنگاپور بوده است؛ منطقهای که معمولاً محل انتقال محمولههای نفتی از کشتی به کشتی محسوب میشود و پس از آن نفت به سمت پالایشگاههای آسیایی، بهویژه چین، ارسال میشود.
تنگه هرمز و واقعیت صادرات نفت
کارشناسان بازار انرژی معتقدند باید میان «کاهش شدید صادرات» و «صفر شدن صادرات» تفاوت قائل شد. کاهش تعداد نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز میتواند باعث افت قابل توجه صادرات نفت شود، اما تا زمانی که تردد کشتیها ادامه دارد، نمیتوان از توقف کامل صادرات سخن گفت.
مجموع دادههای منتشرشده از سوی مؤسسات رصد حملونقل دریایی و گزارشهای بازار انرژی نشان میدهد که با وجود فشارهای امنیتی، افزایش هزینههای بیمه و محدودیتهای کشتیرانی، تنگه هرمز همچنان به عنوان یکی از اصلیترین مسیرهای انتقال انرژی جهان فعال باقی مانده است. بنابراین شواهد موجود بیش از آنکه از توقف صادرات نفت خبر دهد، بیانگر کاهش حجم صادرات در این دوره زمانی است.
